
Kế hoạch tích lũy cho Tết giúp bạn chủ động tài chính, giảm áp lực chi tiêu cuối năm. Tìm hiểu cách tính số tiền cần tích lũy và lập kế hoạch phù hợp.
Có những ngày cuối năm, vừa nhận lương đã thấy danh sách những khoản cần chi cứ dài thêm: tiền vé về quê, quà Tết, biếu bố mẹ, lì xì rồi những cuộc gặp gỡ không thể thiếu. Tết vốn là dịp để sum vầy, nhưng nếu chuẩn bị quá muộn, những khoản chi tưởng nhỏ lại dễ trở thành một áp lực lớn. Một kế hoạch tích lũy cho Tết từ sớm có thể giúp mọi thứ nhẹ nhàng hơn, bởi mình không cần có thật nhiều tiền, chỉ cần biết mình cần bao nhiêu và bắt đầu dành dụm từng chút một.
Kế hoạch tích lũy cho Tết là cách xác định trước số tiền cần chuẩn bị cho các khoản chi tiêu dịp Tết, sau đó chia nhỏ mục tiêu theo số tháng còn lại. Bắt đầu càng sớm, số tiền cần dành dụm mỗi tháng càng nhẹ, đồng thời bạn có thêm thời gian điều chỉnh nếu thu nhập hoặc chi phí thay đổi.
Thực ra, nhiều người không phải không biết tiết kiệm. Chỉ là tiền thường có rất nhiều việc phải làm trước khi kịp đến với mục tiêu của mình.
Đầu tháng, tiền nhà, tiền điện, tiền ăn. Giữa tháng có một đám cưới, một lần xe hỏng hoặc đơn giản là vài bữa ăn bên ngoài. Cuối tháng, nhìn lại tài khoản chẳng còn bao nhiêu. Rồi Tết đến, mình lại tự nhủ: “Tháng này cố một chút là được”. Nhưng Tết không chỉ có một khoản chi.
Trước khi nghĩ đến chuyện mỗi tháng phải dành ra bao nhiêu, hãy thử ngồi xuống và hình dung một cái Tết bình thường của gia đình mình.
Nếu là người xa quê, có thể có tiền vé tàu xe hoặc chi phí xăng xe. Nếu về nhà, có thể muốn mua một chút quà cho bố mẹ, chuẩn bị lì xì cho trẻ nhỏ, góp thêm tiền mua sắm trong gia đình. Có người còn có những khoản riêng như tiền biếu ông bà, quà cho người thân, chi phí gặp gỡ bạn bè hoặc một chuyến đi ngắn ngày.

Kế hoạch tích lũy cho Tết nên bao gồm những khoản chi phí sau:
Không phải khoản nào cũng cần thật lớn. Điều quan trọng là mình nhìn thấy chúng trước khi chúng xuất hiện.
Có một khác biệt khá lớn giữa việc chuẩn bị 12 triệu đồng trong 6 tháng và cố gắng tìm 12 triệu đồng trong một tháng.
Ở trường hợp đầu tiên, mỗi tháng bạn cần dành khoảng 2 triệu đồng. Con số này vẫn cần cân nhắc, nhưng ít nhất nó nằm trong một kế hoạch mà mình có thể chủ động điều chỉnh của bạn. Còn nếu để đến sát Tết mới bắt đầu, số tiền phải xoay xở mỗi tháng sẽ lớn hơn rất nhiều. Khi đó, một số người có thể phải cắt giảm quá mạnh chi tiêu, vay mượn hoặc dùng những khoản vốn dành cho mục tiêu khác.
Chuẩn bị sớm cũng không có nghĩa là phải sống thật tiết kiệm trong nhiều tháng. Ngược lại, khi biết trước mục tiêu, bạn có thể dành dụm một khoản vừa sức và vẫn giữ lại tiền cho cuộc sống hiện tại.
Không có một mốc thời gian đúng cho tất cả mọi người khi lên kế hoạch tích lũy cho Tết. Nếu bắt đầu trước 12 tháng, số tiền cần dành mỗi tháng sẽ nhẹ hơn. Nếu còn 6 tháng, mục tiêu vẫn hoàn toàn có thể chia nhỏ. Nếu chỉ còn 3 tháng, bạn cần nhìn kỹ hơn vào những khoản thực sự cần thiết.
Ngay cả khi chỉ còn 1 tháng, lập kế hoạch vẫn tốt hơn là chi tiêu theo cảm tính, đó là kinh nghiệm của tôi. Điều quan trọng không phải là mình bắt đầu sớm hơn người khác bao nhiêu. Quan trọng là mình bắt đầu trước khi những khoản cần chi trở thành một áp lực.
Để lập kế hoạch tích lũy cho Tết, trước tiên hãy ước tính tổng chi phí dự kiến, trừ đi số tiền hiện có dành cho Tết và chia phần còn thiếu cho số tháng còn lại. Ví dụ, nếu dự kiến cần 12 triệu đồng và còn 6 tháng, bạn cần tích lũy trung bình 2 triệu đồng mỗi tháng. (Có thể tham khảo bài viết Tích lũy là gì? Cách tích lũy tiền hiệu quả)
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng có một điều tôi nghĩ đáng để mình làm trước cả việc tính toán: đừng vội hỏi “mỗi tháng mình phải tiết kiệm bao nhiêu?”. Hãy hỏi “Tết này mình thực sự muốn chuẩn bị những gì?”.
Bởi một mục tiêu tốt không phải là một con số thật lớn. Nó là một con số phù hợp với cuộc sống của mình.
Hãy thử viết ra những khoản bạn dự kiến sẽ chi trong dịp Tết. Chẳng hạn, một gia đình có thể dự tính:
|
Khoản chi |
Ngân sách dự kiến |
|
Về quê |
2.000.000đ |
|
Quà Tết |
10.000.000đ |
|
Biếu gia đình (Nội và ngoại) |
6.000.000đ |
|
Lì xì |
5.000.000đ |
|
Mua sắm |
4.000.000đ |
|
Phát sinh |
3.000.000đ |
|
Tổng |
30.000.000đ |
Đây chỉ là một ví dụ để bạn dễ hình dung. Mỗi gia đình sẽ có một con số rất khác nhau. Có người chỉ cần vài triệu đồng vì ở gần nhà và không có nhiều khoản phải chuẩn bị. Có người cần nhiều hơn vì phải về quê xa, có con nhỏ hoặc có trách nhiệm chăm lo cho bố mẹ. Vì thế, đừng lấy ngân sách của người khác làm tiêu chuẩn cho mình.
Nếu năm trước bạn đã chi khoảng 30 triệu đồng cho Tết, hãy xem lại con số đó. Khoản nào thực sự cần thiết? Khoản nào có thể giảm? Khoản nào năm nay có thể phát sinh thêm? Từ đó, bạn sẽ có một mục tiêu gần với thực tế hơn.
Ví dụ, nếu bạn dự kiến cần 12 triệu đồng nhưng đã có sẵn 3 triệu đồng dành cho Tết, số tiền còn phải chuẩn bị là 9 triệu đồng.

Sau khi biết mình còn thiếu bao nhiêu, hãy nhìn vào thời gian còn lại.
Ví dụ:
Nhìn theo cách này, mục tiêu 9 triệu đồng không còn là một khoản tiền quá lớn phải tìm ngay lập tức. Nó trở thành 1,5 triệu đồng mỗi tháng. Và nếu 1,5 triệu đồng vẫn quá sức thì sao? Không sao cả. Đó chính là lúc kế hoạch phát huy tác dụng.
Bạn có thể kéo dài thời gian chuẩn bị nếu còn đủ thời gian, giảm một số khoản chi chưa thực sự cần thiết hoặc chia mục tiêu thành nhiều phần nhỏ hơn. Một kế hoạch tốt không phải là kế hoạch khiến mình đạt đúng một con số bằng mọi giá. Đó là kế hoạch giúp mình nhìn rõ khả năng thực tế và chủ động điều chỉnh.
Thu nhập 10 triệu đồng và thu nhập 30 triệu đồng chắc chắn không thể có cùng một mức tích lũy.
Ngay cả hai người cùng nhận 15 triệu đồng mỗi tháng cũng chưa chắc có khả năng dành dụm giống nhau. Một người sống cùng gia đình, một người đang thuê nhà. Một người chưa có con, một người đang nuôi con nhỏ. Một người ở gần bố mẹ, một người thường xuyên phải về quê.
Vì thế, đừng bắt đầu bằng một tỷ lệ cố định kiểu “phải tiết kiệm 20% hay 30% thu nhập”.
Hãy bắt đầu bằng câu hỏi thực tế hơn: Sau khi thanh toán những khoản thiết yếu, mỗi tháng mình có thể dành bao nhiêu mà vẫn cảm thấy cuộc sống bình thường?
Dựa trên kinh nghiệm sống còn của tôi, cả năm chi tiêu không có kế hoạch tích lũy cho Tết, chỉ chờ đợi lương 13 để chi tiêu cho Tết, cuối cùng luôn bị chi tiêu quá đà, không kiểm soát được. Sự đều đặn thường quan trọng hơn việc cố gắng thật nhiều trong một tháng rồi bỏ cuộc ở những tháng sau.
Một trong những lý do khiến việc dành dụm khó duy trì là tiền dành cho mục tiêu và tiền để chi tiêu vẫn nằm chung một chỗ. Mình nhìn thấy số dư tài khoản, nghĩ rằng vẫn còn tiền, rồi một khoản chi nhỏ xuất hiện. Sau vài lần như vậy, số tiền định dành cho Tết cũng dần biến mất.
Một cách đơn giản hơn là tách riêng khoản tiền này ngay khi nhận thu nhập. Có thể là một tài khoản riêng, một khoản tích lũy riêng hoặc một phương thức phù hợp với thói quen của bạn. Điều quan trọng là khoản tiền đó được đặt tên cho một mục tiêu cụ thể.
Thay vì nghĩ: “Mình phải tiết kiệm 1,5 triệu đồng.” Bạn có thể nghĩ: “Tháng này mình đã chuẩn bị thêm 1,5 triệu đồng cho Tết.” Cảm giác sẽ khác một chút. Mình không chỉ đang bớt đi một khoản tiền để tiêu, mà đang từng bước chuẩn bị cho một điều mình mong muốn.
Cách tích lũy tiền Tết hiệu quả không nhất thiết là cắt giảm thật nhiều chi tiêu. Quan trọng hơn là chia nhỏ mục tiêu thành những khoản vừa sức, ưu tiên những khoản thực sự cần thiết và tách tiền tích lũy khỏi ngân sách sinh hoạt. Nếu thu nhập không cố định, có thể đặt một mức tối thiểu mỗi tháng và tăng khoản dành dụm vào những tháng có thu nhập tốt hơn.
Tôi từng nghĩ tiết kiệm là chuyện phải rất duy trì kỷ luật trong tích lũy. Sau này mới nhận ra, đôi khi điều mình cần không phải là kỷ luật hơn mà là thiết kế một cách sống dễ thực hiện hơn.
Nếu mỗi tháng đều phải tự nhắc mình “tháng này không được tiêu”, sẽ rất mệt. Nhưng nếu ngay từ đầu đã biết mình có một khoản dành riêng cho Tết, mình vẫn có thể ăn một bữa ngon, mua một món mình thích hay đi cà phê với bạn bè mà không cảm thấy có lỗi.

Bạn và tôi đều hiểu rằng, không phải mọi khoản chi nào cũng đều có giá trị như nhau. Bạn có thể thử chia chúng thành ba nhóm để kiểm soát số tiền kế hoạch tích lũy cho Tết hợp lý và hiệu quả:
Điều này không có nghĩa là tôi đang gợi ý bạn phải cắt bỏ nhóm thứ 3. Nếu một chuyến đi ngắn khiến bạn có thêm thời gian bên gia đình, đó có thể là một khoản chi rất đáng. Nếu một món quà bạn chuẩn bị cho bố mẹ mang nhiều ý nghĩa, cũng không nhất thiết phải tìm cách giảm nó xuống mức thấp nhất.
Có một thay đổi nhỏ nhưng khá hiệu quả dành cho bạn như sau: thay vì chờ cuối tháng xem còn bao nhiêu tiền để dành, hãy dành khoản cho mục tiêu ngay khi nhận thu nhập.
Cách này không có nghĩa là bạn phải dành một khoản thật lớn đâu nhé. Nếu tháng này chỉ có thể dành 700.000 đồng, hãy bắt đầu với 700.000 đồng. Tháng sau nếu có thêm một khoản thu nhập, có thể dành thêm. Trong các app ngân hàng hoặc các hũ tiết kiệm số đều có mục gọi là tích lũy mục tiêu. Bạn hãy chọn 1 hũ và đặt tên cho nó là “Kế hoạch tích lũy cho Tết” hoặc “Chi tiêu Tết”, hoặc đơn giản là “Tết 2027”. Sau đó mỗi tháng tự động gửi vào hũ này với số tiền đã tính theo công thức. Tích tiểu thành đại!

Khi tiền được dành ra trước, mình sẽ tự nhiên điều chỉnh cách chi tiêu với phần tiền còn lại. Còn nếu đợi đến cuối tháng, rất dễ xảy ra chuyện tiền đã đi hết trước khi mình kịp dành cho mục tiêu. Bạn có thể tham khảo hũ tiết kiệm số TopTop, đây là một trong những ứng dụng tài chính uy tín trên thị trường cho phép gửi tiết kiệm tối đa là 10 tỷ, tối thiểu chỉ từ 50K, mức lãi suất chào bạn mới lên đến 12%/năm, và khi bạn giới thiệu được bạn bè, bạn có cơ hội nhận lãi suất lên đến 15%/năm. Một khoản chênh lệch so với các ngân hàng khác có sự ưu đãi khá lớn, bạn nên tham khảo.
Ngoài khoản thu nhập hàng tháng, cuối năm nhiều người có thể có thêm thưởng, tiền làm thêm, hoa hồng hoặc một khoản thu nhập phụ. Không nhất thiết phải đưa toàn bộ số tiền đó vào kế hoạch Tết.
Bạn có thể chia nó thành nhiều phần: một phần dành cho những khoản chi Tết, một phần để bổ sung quỹ dự phòng, phần còn lại dành cho một mục tiêu khác của gia đình. Ví dụ, nếu nhận được 5 triệu đồng tiền thưởng, bạn có thể dành 3 triệu đồng cho Tết và giữ lại 2 triệu đồng cho quỹ dự phòng. Điều này đặc biệt có ý nghĩa sau Tết.
Bởi cảm giác dễ chịu nhất không phải là “Tết năm nay mình đã tiêu được bao nhiêu”, mà là sau khi Tết qua đi, mình vẫn còn một khoản tiền để bắt đầu lại tháng mới mà không quá căng thẳng.
Theo tôi, bạn không cần một bảng tính quá phức tạp là file excel cầu kì hay bảng thống kê quá chi tiết. Chỉ cần một bảng nhỏ như thế này, ghi ra giấy cũng được, để hình dung ra những khoản nào thôi:
|
Tháng |
Mục tiêu |
Đã tích lũy |
Tiến độ |
|
Tháng 1 |
2 triệu |
2 triệu |
100% |
|
Tháng 2 |
2 triệu |
1,8 triệu |
90% |
|
Tháng 3 |
2 triệu |
2,2 triệu |
110% |
Tháng thứ hai chưa đạt mục tiêu cũng không có nghĩa là kế hoạch thất bại. Có thể tháng đó gia đình có việc, xe hỏng hoặc có một khoản chi mà bạn không thể trì hoãn. Điều cần làm là nhìn lại và điều chỉnh ở tháng tiếp theo. Ngược lại, nếu tháng thứ ba có thêm thu nhập và bạn dành được 2,2 triệu đồng, khoản vượt này có thể bù lại phần thiếu của tháng trước.
Dành dụm cũng giống như đi một quãng đường dài vậy, bạn có thể đi nhanh từ đầu, cũng có thể đi chững lại trong khoảng giữa, nhưng miễn sao chúng ta đặt ra mục tiêu và biết rằng cần đạt nó vào tháng cuối cùng. Hãy có một lựa chọn thông minh cho kế hoạch chi tiêu tài chính của bản thân.
Một kế hoạch tích lũy cho Tết không phải để biến những ngày cuối năm thành một bài toán phải tính từng đồng. Nó chỉ giúp mình chuẩn bị trước một chút, để khi Tết đến, tiền không còn là điều khiến mình quá lo lắng.
Nếu hôm nay chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy thử làm một việc rất nhỏ: viết ra ba khoản bạn chắc chắn sẽ cần chi cho Tết và ước tính số tiền cho từng khoản. Chỉ vậy thôi cũng đã là bước đầu tiên để mình chủ động hơn với cuộc sống.
Không cần thay đổi tất cả trong một ngày. Mình chỉ cần bắt đầu từ một khoản nhỏ, rồi dành dụm từng bước. Đến khi nhìn lại, có thể bạn sẽ thấy điều mình tích lũy được không chỉ là tiền, mà còn là cảm giác an tâm khi biết mình đã chuẩn bị cho những người mình thương và cho chính mình.
Theo dõi TopTop để cập nhật các chương trình mới nhất: