Tuy nhiên, với hệ thống văn bản pháp luật rộng lớn (Luật, Nghị định, Thông tư) và các nghiệp vụ phức tạp như kiểm kê hay mua sắm, không ít cán bộ tài chính - kế toán gặp khó khăn trong việc áp dụng.
Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện từ A-Z về tài sản công, giúp bạn nắm vững cơ sở pháp lý và quy trình thực hiện chuẩn xác nhất.
Để quản lý tốt, trước hết chúng ta cần hiểu đúng về đối tượng quản lý.
Căn cứ theo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, định nghĩa về tài sản công được hiểu như sau:
Tài sản công là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Hiểu đơn giản, đây là những tài sản được hình thành từ ngân sách nhà nước, hoặc có nguồn gốc từ ngân sách, được giao cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức quản lý và sử dụng để phục vụ mục đích công, an ninh quốc phòng hoặc phát triển kinh tế xã hội.
Rất nhiều người nhầm lẫn tài sản công chỉ là trụ sở làm việc. Thực tế, phạm vi của tài sản công gồm những gì rộng hơn nhiều, bao gồm:
Là một chuyên gia tài chính, tôi khuyên bạn cần cập nhật liên tục các văn bản dưới đây để tránh rủi ro pháp lý.
Hiện nay, văn bản có hiệu lực pháp lý cao nhất là Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14.
Để thuận tiện cho việc tra cứu các nội dung sửa đổi bổ sung, bạn nên tìm đọc Luật quản lý tài sản công hợp nhất (Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-VPQH năm 2020 hoặc bản cập nhật gần nhất). Văn bản này tổng hợp các điều khoản đã được sửa đổi bởi các Luật khác (như Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư), giúp bạn có cái nhìn liền mạch.
Khi quản lý tài sản, bạn không thể bỏ qua các văn bản "xương sống" sau:
Việc mua sắm tài sản công không được thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ hai nguyên tắc: Đúng tiêu chuẩn định mức và Đúng quy trình đấu thầu.
Phương thức mua sắm:
Lưu ý: Trước khi mua sắm, đơn vị phải kiểm tra kỹ "Tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản" (ví dụ: Chức danh nào được đi xe giá bao nhiêu, phòng làm việc diện tích bao nhiêu m2).
Tài sản sau khi mua về phải được:
Kiểm kê tài sản công là hoạt động định kỳ (thường là cuối năm) hoặc đột xuất (như Tổng kiểm kê tài sản công Quốc gia) để xác định số lượng và giá trị thực tế so với sổ sách.
Quy trình kiểm kê chuẩn 4 bước:
Thành lập Hội đồng kiểm kê: Gồm lãnh đạo đơn vị, kế toán trưởng, cán bộ quản lý tài sản và đại diện các bộ phận.
Kiểm đếm thực tế: Đi đến từng phòng ban, đếm số lượng, đánh giá tình trạng chất lượng (tốt, cũ, hỏng) của từng tài sản.
Đối chiếu và xử lý chênh lệch: So sánh số liệu thực tế với sổ kế toán.
Lập báo cáo: Tổng hợp số liệu vào Mẫu biên bản kiểm kê và báo cáo cơ quan cấp trên.
Thời đại 4.0, việc quản lý bằng Excel thủ công đang dần bộc lộ nhiều hạn chế (sai sót công thức, khó tra cứu lịch sử, không đồng bộ dữ liệu). Việc trang bị phần mềm tài sản công là yêu cầu cấp thiết.
Tự động hóa: Tự động tính hao mòn, khấu hao hàng năm theo đúng tỷ lệ quy định của Bộ Tài chính.
Kết nối dữ liệu: Tích hợp và gửi báo cáo trực tiếp lên Cơ sở dữ liệu Quốc gia về Tài sản công.
Hỗ trợ kiểm kê: Sử dụng công nghệ quét mã vạch (Barcode/QR Code) trên điện thoại để kiểm kê nhanh chóng, chính xác.
Phần mềm QLTS.VN: Phần mềm của Bộ Tài chính, được sử dụng rộng rãi tại khối hành chính sự nghiệp.
MISA QLTS: Giải pháp của MISA, giao diện thân thiện, kết nối tốt với phần mềm kế toán.
Quản lý tài sản công không chỉ là trách nhiệm tuân thủ pháp luật mà còn là giải pháp giúp đơn vị tối ưu nguồn lực tài chính. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hệ thống hóa lại toàn bộ kiến thức từ luật định đến thực thi.
Nếu đơn vị của bạn đang gặp khó khăn trong công tác kiểm kê hoặc báo cáo, hãy cân nhắc rà soát lại quy trình nội bộ và áp dụng các công cụ phần mềm hỗ trợ ngay hôm nay.
